Wereldburgerschap

by

De term wereldburgerschap (ook wel mondiaal burgerschap) heeft geen eenduidige definitie en wordt door diverse instituties op verschillende manieren  gebruikt. Wereldburgerschap hangt sterk samen met burgerschap. Burgerschap verwijst naar de bereidheid en het vermogen van burgers om deel uit te maken van een gemeenschap en een actieve bijdrage te leveren aan de samenleving. Twee hoofdrichtingen van burgerschap worden onderscheiden. Ten eerste burgerschap in de context van inburgering en participatie van allochtonen wat nauw samenhangt met het integratiebeleid en ten tweede burgerschap als de actieve participatie van alle burgers in het publieke domein (Tonkens, 2006:161; Hendriks en Van de Wijdeven, 2007:161 in Jonker, Diepstraten & Kieboom, 2011).

De tweede richting, gericht op actief burgerschap, is in de praktijk voornamelijk terug te vinden in het onderwijs. Sinds 2006 is het basis- en voortgezet onderwijs verplicht om het vak ‘burgerschap’ aan te bieden binnen het curriculum. (Van Genderen, 2006). Burgerschap beperkt zich echter niet tot het lokale of nationale publieke domein. Vandaag de dag staan gemeenschappen of samenlevingen niet meer geheel op zichzelf maar zij zijn afhankelijk van wat er op mondiaal niveau gebeurt. Wereldburgerschap of mondiaal burgerschap gaat dus voorbij de grenzen van een gemeenschap of natiestaat en betreft de actieve participatie en betrokkenheid van burgers op mondiaal niveau. Op verschillende onderwijsinstellingen wordt daarom al de brug geslagen van burgerschap naar wereldburgerschap (Plaisier, 2009).

Het NCDO (Nationale Commissie voor Internationale samenwerking in Duurzame Ontwikkeling) heeft een leidende rol in de vormgeving van de term wereldburgerschap. Het NCDO definieert wereldburgerschap als de internationale dimensie van de betrokkenheid van mensen bij de samenleving en hun participatie in de maatschappij. […] Het gaat hierbij om een bewustzijn dat zich uitstrekt tot buiten de grenzen van de lokale of nationale gemeenschap, empathie met en respect voor mensen uit andere delen van de wereld, inzicht in internationale ontwikkelingen en reflectie op de vele verbanden tussen de persoonlijke situatie en de omstandigheden elders, en de bereidheid daar conclusies aan te verbinden (NCDO, 2009:11).

Echter is er onlangs een publicatie van het NCDO uitgekomen waarin wordt gesproken over mondiaal burgerschap. In ‘Mondiaal burgerschap, van draagvlak naar participatie’ (NCDO, 2012) wordt de mondiale dimensie van burgerschap als volgt beschreven: De mondiale dimensie van burgerschap uit zich in gedrag dat recht doet aan de principes van wederzijdse afhankelijkheid in de wereld, de gelijkwaardigheid van mensen en de gedeelde verantwoordelijkheid voor het oplossen van mondiale vraagstukken (2012:28). Het gaat in deze omschrijving dus om gedrag dat bijdraagt aan een gelijkwaardige en duurzame wereld. Het NCDO ziet duurzame ontwikkeling als een thema’s rondom mondiaal burgerschap. Daarnaast onderscheidt het NCDO een formele (grensoverschrijdende regelgeving en instituties) en morele dimensie (morele plichten van burgers ten opzichte van elkaar) van mondiaal burgerschap (NCDO, 2012).

Een andere organisatie actief op het gebied van wereldburgerschap is Stichting Edukans. Een van haar doelstellingen is het verbinden van het onderwijs in Nederland met onderwijs in ontwikkelingslanden. Hierbij dragen de programma’s, acties en materialen van Edukans bij aan de mondiale burgerschapsvorming van leerlingen in Nederland. In de visie van Edukans heeft wereldburgerschap vijf elementen. (1) Jezelf kennen, (2) zien wat jou met anderen verbind, (3) je openstellen voor en leren van anderen, (4) betrokkenheid en (5) een bijdrage leveren aan een betere wereld. Volgens Edukans draagt wereldburgerschap in het onderwijs bij tot een rechtvaardige wereld zonder uitsluiting (Edukans, 2012).

 

 

&nbsp=

Tags: , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers op de volgende wijze: